Đất và người Yên Lạc

Liên kết hộ để phát triển nghề mộc

Mặc dù không phải là địa phương có làng nghề mộc truyền thống, song, với sự năng động của người dân, sản xuất đồ mộc ở thôn Cốc Lâm, xã Bình Định dần trở thành nghề mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình. Sự liên kết giữa các hộ sản xuất đã và đang ngày càng góp phần nâng cao chất lượng, tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế.
Nhờ áp dụng mô hình liên kết trong quá trình sản xuất đồ mộc gia dụng, nhiều hộ gia đình ở thôn Cốc Lâm, xã Bình Định có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm

Cũng như bao làng nghề mộc truyền thống tại các địa phương trong tỉnh, nghề mộc ở thôn Cốc Lâm có từ rất lâu đời, xuất phát từ các hộ gia đình đi làm thuê tại các xưởng mộc lớn nhỏ ở Minh Tân (thị trấn Yên Lạc bây giờ) và một số địa phương lân cận, là những nơi có làng nghề mộc truyền thống phát triển mạnh mẽ. Trải qua thăng trầm của cuộc sống, với sự năng động của người dân thôn Cốc Lâm, nghề mộc ở đây kế thừa và phát huy những tinh hoa của hầu hết những làng nghề trứ danh, nức tiếng khắp các vùng trong và ngoài tỉnh. Các sản phẩm mộc của thôn mặc dù chỉ đơn thuần là các vật dụng trong gia đình, như: Giường, tủ, bàn ghế, kệ... nhưng với mẫu mã phong phú, đa dạng, đường nét chạm khắc tinh xảo, mang tính thẩm mỹ, được tạo ra từ những thợ có tay nghề kỹ thuật cao, ngày càng đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của khách hàng ở khắp mọi miền.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các mô hình sản xuất quy mô nhỏ lẻ với công nghệ thô sơ không còn phù hợp với yêu cầu của các đơn hàng lớn, sản phẩm khó đáp ứng được nhu cầu đa dạng của thị trường, một số hộ khó khăn trong việc tìm nguyên liệu đầu vào, cộng thêm giá thành sản phẩm cao làm giảm sức cạnh tranh trên thị trường, hàng hóa tồn đọng, dẫn tới các đơn hàng lớn vừa khó thực hiện, vừa khó đảm bảo chất lượng. Trước thực tế đó, các hộ gia đình làm nghề mộc trong thôn đã hình thành mô hình liên kết trong quy trình sản xuất, mỗi hộ sẽ đảm nhiệm một công đoạn nhất định và đảm bảo đáp ứng yêu cầu của những đơn hàng đòi hỏi thời gian hoàn thành sớm. Một hộ có quy mô sản xuất lớn sẽ đứng ra gom từng công đoạn và chịu trách nhiệm hoàn thiện sản phẩm. Trên cơ sở đó, giá trị thu nhập sẽ được thỏa thuận cụ thể giữa các hộ gia đình tương đương với giá trị của mỗi công đoạn, thúc đẩy sự sáng tạo trong thiết kế mẫu mã sản phẩm và đổi mới công nghệ sản xuất thông qua việc áp dụng máy móc, dây chuyền kỹ thuật hiện đại, tận dụng được lợi thế về nguồn nhân công tại chỗ.

Anh Bùi Văn Hương, chủ một cơ sở sản xuất đồ mộc gia dụng quy mô lớn, tiên phong trong việc thực hiện liên kết sản xuất ở thôn Cốc Lâm chia sẻ: Để đáp ứng yêu cầu của các đơn hàng với số lượng lớn và thời gian hoàn thành gấp, việc hình thành và phát triển mô hình liên kết giữa các hộ quy mô sản xuất nhỏ lẻ trong thôn là điều cần thiết, mang lại hiệu quả cao. Bắt đầu làm nghề từ những năm 2000, khi đó, các công đoạn chế tác sản phẩm mộc gia dụng hầu hết là thủ công giản đơn, đến nay, gia đình anh Hương đang có một xưởng mộc với quy mô gần 800m2, đầu tư mua một máy đục CNC 12 mũi hiện đại để thực hiện các công đoạn phức tạp của sản phẩm. Gia đình anh Hương đang liên kết với 10 hộ gia đình trong thôn để cùng sản xuất;thuê thêm 30 lao động phổ thông thực hiện các công đoạn đánh ráp mịn, phun sơn để hoàn thiện sản phẩm, trung bình cứ 3 - 4 ngày, xưởng mộc của gia đình anh Hương lại xuất bán một đơn hàng với khoảng 60 sản phẩm các loại. Có những đợt cao điểm, cần khối lượng hàng hóa lớn, nhiều xưởng mộc từ các địa phương lân cận đến tận xưởng của anh Hương lấy hàng với số lượng từ 100 - 150 sản phẩm/ngày.

Không chỉ riêng gia đình anh Hương, ở thôn Cốc Lâm hiện có rất nhiều hộ gia đình đứng ra đảm nhận khâu hoàn thiện và tiêu thụ sản phẩm, góp phần thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ sản xuất nhỏ lẻ. Từ một vài hộ ban đầu, đến nay, trong thôn đã có trên 50 hộ làm nghề mộc gia dụng. Tính bình quân mỗi hộ, trừ chi phí sản xuất và nhân công, lợi nhuận thu được đạt hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, cái khó của những hộ làm nghề mộc nơi đây đó là huy động nguồn vốn đầu tư mở rộng quy mô sản xuất. Hiện cả thôn mới chỉ có vài ba gia đình mạnh dạn đầu tư mua máy đục CNC, còn lại đa phần các hộ chỉ sản xuất thủ công hoặc đầu tư một số loại máy móc đơn giản (xẻ, bào, phay, dập, cắt, vào mộng...).

Hiện nay, ở hầu khắp các làng nghề đang phát triển, xu thế liên kết sản xuất - tiêu thụ đang ngày càng phổ biến đã góp phần khắc phục các hạn chế của làng nghề. Để các làng nghề có thể tồn tại và duy trì, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ hơn nữa từ phía chính quyền các cấp với việc ban hành các cơ chế, chính sách ưu tiên vay vốn đầu tư cho sản xuất, kinh doanh; chính sách hỗ trợ khuyến công nhằm nhân rộng các mô hình liên kết, đầu tư mua sắm máy móc, dây chuyền thiết bị hiện đại phục vụ sản xuất;chính sách ưu đãi thuê mặt bằng để các hộ làm nghề có thể mở rộng quy mô sản xuất, chuyển dần từ quy mô hộ gia đình sang mô hình doanh nghiệp. Có như vậy, các làng nghề mới có thể tồn tại, đủ sức cạnh tranh và cung cấp sản phẩm đáp ứng yêu cầu của những thị trường khó tính, góp phần mang lại giá trị kinh tế cho xã hội, tích cực quảng bá những nét đặc sắc của văn hóa địa phương.

Theo: Báo VP

 

Ngày đăng: 10/06/2019
  • Tiêu đề *
  • Người gửi *
  • Email*
  • Nội dung bình luận*