Lịch sử phát triển huyện Yên Lạc

Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng 8/1945

1. Hưởng ứng Mặt trận phản đế, lập Mặt trận Việt Minh huyện, tiến hành đánh Pháp đuổi Nhật (1939-1945)

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ (1-9-1939), Chính phủ phản động Pháp lên cầm quyền đã thi hành chính sách phát xít ở chính quốc và các xứ thuộc địa.

Ở Đông Dương, chính quyền Pháp tiến công vào Đảng Cộng sản và các đoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị xã hội do Đảng ta lãnh đạo. Ở Vĩnh Yên, các tù chính trị cộng sản được tha trong thời kỳ Mặt trận dân chủ đều bị đế quốc Pháp bắt đi “an trí” tại Căng Bắc Mê (Hà Giang) và Bá Vân (Thái Nguyên).

Đồng thời với đàn áp khủng bố, chính quyền Pháp ở Đông Dương ra lệnh tổng động viên, cướp bóc của cải, bắt lính, bắt đi phu làm đường, xây dựng các công trình quân sự, đẩy binh lính người Việt ra chiến trường Châu Âu và
Châu Á.

Trước tình hình thay đổi nhanh chóng, Đảng ta kịp thời chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc làm nhiệm vụ hàng đầu. Trung ương Đảng chỉ thị cho các cấp bộ Đảng rút vào hoạt động bí mật, chuyển cơ quan và trọng tâm công tác về nông thôn, xây dựng cơ sở, căn cứ địa ở nông thôn, đồng thời duy trì lực lượng và phong trào thành thị. Ngày 29-9-1939, Trung ương Đảng gửi Thông báo cho các cấp bộ Đảng. Tháng 10-1939, Xứ ủy Bắc Kỳ cử Đào Duy Kỳ - Xứ ủy viên về Vĩnh Yên phổ biến chủ trương mới của Đảng và chỉ thị cho chi bộ Vĩnh Tường gấp rút chuẩn bị một số cơ sở để cơ quan cấp trên về đóng, phát triển cơ sở bí mật sang huyện Yên Lạc và một số vùng trong tỉnh.

Tháng 11-1939, Hội nghị Trung ương Đảng họp tại Bà Điểm, Hóc Môn (Gia Định) do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ chủ trì, đề ra mục tiêu chiến lược trước mắt của cách mạng Đông Dương là đánh đổ đế quốc và tay sai, giải phóng các dân tộc Đông Dương, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập. Để thực hiện mục tiêu đó, Đảng quyết định tập trung lực lượng vào nhiệm vụ chính cốt là giải phóng dân tộc, thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế; chuẩn bị điều kiện khởi nghĩa vụ trang; tổ chức xây dựng Đảng và mở rộng các tổ chức đoàn thể quần chúng.

Tháng 1-1940, nhân ngày lễ nguyên tiêu, cán bộ Xứ ủy phối hợp với cán bộ địa phương tổ chức trương cờ đỏ, diễn thuyết ở Đền Thính, có ảnh hưởng lớn.

Đầu năm 1940, Xứ ủy Bắc Kỳ tiếp tục cử cán bộ về hoạt động tại Vĩnh Yên, đến huyện Yên Lạc và các huyện khác với số lượng ngày càng đông hơn. Ngày 21-2-1940, tại Đền Thính, hội nghị cán bộ tỉnh Vĩnh Yên được triệu tập dưới hình thức đi hội Đền đầu năm để quán triệt chủ trương đổi mới của Đảng và bàn biện pháp thi hành chỉ thị của Xứ ủy. Hội nghị đã phân công cán bộ, đảng viên đi xây dựng cơ sở các nơi trong tỉnh, tuyên truyền, kết nạp hội viên vào Mặt trận phản đề. Là nơi được chọn tổ chức hội nghị, nhân dân Yên Lạc có vinh dự bảo vệ cho hội nghị cán bộ tỉnh họp an toàn, thành công. Đến tháng 3-1940, ở Yên Lạc, một số huyện khác và thị xã Vĩnh Yên đã hình thành Mặt trận phản đế hoặc có hội viên phản đế. Số chi bộ ở tỉnh tăng lên 3 chi bộ với 11 đảng viên. Do đó, Xứ ủy Bắc Kỳ quyết định lập Ban Cán sự Đảng liên tỉnh Vĩnh Yên – Phúc Yên để tăng cường lãnh đạo phong trào hai tỉnh. Tháng 3-1940, tại cuộc họp đảng viên hai tỉnh ở Ấp Hạ (Tam Dương), đồng chí Đào Duy Kỳ công bố quyết định thành lập Ban cán sự gồm 3 đồng chí: Lê Xoay, Hoàng Xuân Quán và Nguyễn Tráng, do Lê Xoay làm Bí thư.

Giữa năm 1940, cơ quan Xứ ủy Bắc Kỳ về đóng ở một số xã có cơ sở vững ở Vĩnh Tường. Xứ ủy cho lập khu ủy Đ gồm tổ chức Đảng các tỉnh dọc theo đường xe lửa Hà Nội – Lào Cai trong đó có Phúc Yên, Vĩnh Yên. Cơ quan Khu ủy Đ đóng ở Vĩnh Yên, khi địch khủng bố thì chuyển lên Phú Thọ. Có sự lãnh đạo của Ban cán sự với sự phân công nhiệm vụ cụ thể của từng ủy viên; có sự lãnh đạo của Khu ủy Đ, phong trào Vĩnh Yên nói chung và huyện Yên Lạc nói riêng phát triển mạnh trong năm 1940. Các hội nông dân phản đế, thanh niên phản đế, phụ nữ phản đế được lập ra nhiều nơi. Có một số cuộc rải truyền đơn chống đế quốc cướp bóc, bắt lính, chống chiến tranh phát xít diễn ra trong huyện. Bên cạnh hình thức tổ chức bí mật là chủ yếu, một số làng xã còn duy trì hình thức tổ chức hợp pháp như các hội hợp thiện, hội đồng bạn, hội hiếu… để tập hợp quần chúng.

Tháng 6-1940, Chính phủ Pháp đầu hàng phát xít Đức. Quân Pháp ở Đông Dương đứng trước nguy cơ bị phát xít Nhật tấn công. Trước tình hình đó, Xứ ủy Bắc Kỳ quyết định chia các tỉnh trong xứ thành khu và liên khu để lãnh đạo thực hiện Chỉ thị của Trung ương hiệu quả hơn trong điều kiện thiếu cán bộ. Vĩnh Yên và Phúc Yên lúc đầu thuộc khu ủy Đ, sau đó Phúc Yên chuyển về Khu ủy E gồm các tỉnh dọc đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn. Vì vậy, tháng 8-1940, tại Ấp Hạ, hội nghị cán bộ toàn tỉnh Vĩnh Yên được triệu tập để lập Ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên. Đồng chí Lê Xoay, ủy viên Khu ủy Đ làm Bí thư Ban cán sự tỉnh. Đây là sự kiện quan trọng có tác dụng thúc đẩy phong trào cách mạng ở các huyện trong tỉnh Vĩnh Yên. Nhiều cán bộ Xứ ủy Bắc Kỳ như Đào Duy Kỳ, Trần Đăng Ninh, Lương Văn Chi, Đào Văn Trường, Lê Thu Trà, Trần Thị Sinh, Trần Thị Minh Châu, Khuất Thị Vĩnh… thường xuyên về hoạt động thúc đẩy phong trào địa phương phát triển.

  Tháng 9-1940, phát xít Nhật đổ bộ vào Hải Phòng và tấn công quân Pháp ở Lạng Sơn. Bọn Pháp ở Đông Dương đầu hàng, dâng Đông Dương cho Nhật. Từ đó, nhân dân ta bị Pháp, Nhật thống trị, “một cổ hai tròng”, tình cảnh càng khốn khổ hơn. Vì thế, nhân dân càng kiên quyết đấu tranh, chống Pháp, Nhật. Ba cuộc khởi nghĩa đã liên tiếp nổ ra ở Bắc Sơn (9-1940), Nam Kỳ (11-1940) và Đô Lương (1-1941), ảnh hưởng rộng lớn trong cả nước.

  Thi hành chỉ thị của Ban Thường vụ Trung ương về ủng hộ Bắc Sơn, Nam Kỳ khởi nghĩa, gây thêm thanh thế cho quân khởi nghĩa, phân tán lực lượng đế quốc, không để cho chúng tập trung quân đội đàn áp phong trào cách mạng, được Xứ ủy Bắc Kỳ chỉ đạo, Ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên đã lãnh đạo các chi bộ, các tổ chức quần chúng trong Mặt trận phản đế ở các huyện rải truyền đơn, tổ chức mít tinh bí mật lên án bọn đế quốc, ủng hộ Bắc Sơn, Nam Kỳ khởi nghĩa. Ngày 21-11-1940, Ban cán sự tỉnh tổ chức cuộc diễn thuyết tại chợ Lồ (Yên Lạc). Cuộc tuyên truyền này đã gây được ảnh hưởng lớn đối với quần chúng trong huyện. Tháng 12-1940, truyền đơn kêu gọi ủng hộ và gia nhập Mặt trận phản đế xuất hiện ở nhiều làng thuộc Yên Lạc. Một số quần chúng trở thành hội viên, tham gia đội tự vệ. Đầu năm 1941, nhân giỗ tổ Hùng Vương, Ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên tổ chức rải truyền đơn, treo cờ đỏ, diễn thuyết tại khu vực Đền Thính, tuyên truyền ý nghĩa cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ, kêu gọi mọi người tham gia Mặt trận phản đế đánh Pháp, đuổi Nhật.

Những hoạt động có tác dụng nâng cao thêm tinh thần yêu nước, căm thù đế quốc, giác ngộ tinh thần cách mạng của nhân dân trong huyện Yên Lạc.

Trong thời kỳ này, Yên Lạc đã là cơ sở tin cậy của Ban Cán sự tỉnh, của Xứ ủy Bắc Kỳ và Khu ủy Đ. Nhân dân trong huyện tin tưởng, quyết tâm theo Đảng làm cách mạng giải phóng dân tộc; hi sinh của cải, tính mạng, đùm bọc, che chở cho nhiều cán bộ cách mạng hoạt động. Các đồng chí Hoàng Quốc Việt, Hoàng Văn Thụ, Trần Đăng Ninh, Lê Xoay, Vũ Duy Cương, Khuất Thị Vĩnh… trong thời gian hoạt động ở Yên Lạc đã được nhân dân nuôi dưỡng, bảo vệ an toàn. Trong huyện, nhiều xã có cơ sở cách mạng, nhiều nhất là xã Đại Tự, có tới hàng chục gia đình cơ sở, tiêu biểu cho quan hệ máu thịt giữa dân và Đảng. Nhiều làng xã trong huyện đã lập Mặt trận phản đế. Ở những làng đó có đội hoặc đội viên tự vệ được học tập và huấn luyện quân sự. Tuy vậy, ngay từ đầu năm 1941, phong trào Yên Lạc bị phát xít Pháp – Nhật câu kết với nhau áp bức bóc lột với những chính sách vô cùng tàn bạo. Phát xít Nhật cho bọn Đại Việt tay sai đi tuyên truyền trong nhân dân, nhất là tầng lớp thanh niên về thuyết Đại Đông Á và sức mạnh của Nhật; bắt chính quyền thực dân Pháp tăng thuế, vơ vét cướp bóc thóc gạo của nhân dân. Chúng còn bắt nhân dân nhổ lúa, hoa màu để trồng đay, thầu dầu lấy sợi, dầu phục vụ cho nhu cầu chiến tranh. Do chính sách đàn áp của phát xít Nhật – Pháp, và cũng do một số cán bộ chủ quan, chưa chấp hành tốt nguyên tắc hoạt động bí mật của Đảng, tổ chức các cuộc họp, mít tinh, huấn luyện gần như công khai, bộc lộ lực lượng, địch dễ dàng phát hiện khủng bố. Ở Yên Lạc chưa thành lập được tổ chức Đảng để trực tiếp lãnh đạo phong trào trong huyện. Ban cán sự tỉnh và xứ ủy Bắc Kỳ đã nhận thấy những hạn chế đó của phong trào huyện Yên Lạc, đề ra chủ trương, biện pháp để đẩy mạnh xây dựng tổ chức Đảng, đưa phong trào quần chúng phát triển đồng đều trong tỉnh.

Tháng 5-1941, hội nghị Trung ương lần thứ 8 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì diễn ra tại Pác Bó (Cao Bằng) đã hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, nêu cao nhiệm vụ giải phóng dân tộc, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, coi chuẩn bị khởi nghĩa là nhiệm vụ trọng tâm… Nghị quyết Hội nghị có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm1945.

Trên đường về xuôi, đồng chí Trường Chinh – Tổng Bí thư và đồng chí Hoàng Văn Thụ - Ủy viên thường vụ Trung ương đã phổ biến chủ trương mới của Trung ương cho xứ ủy Bắc Kỳ và Khu ủy Đ. Ngày 8-10-1941, khu ủy Đ họp Hội nghị mở rộng bàn kế hoạch thực hiện Nghị quyết 8 của Trung ương. Ban cán sự Vĩnh Yên nhanh chóng triển khai thực hiện theo sự hướng dẫn của Khu ủy Đ và Xứ ủy Bắc Kỳ. Các cơ sở Mặt trận phản đế ở huyện Yên Lạc đã chuyển thành tổ chức của Mặt trận Việt Minh.

Mặt trận Việt Minh ra đời đáp ứng đúng nguyện vọng của toàn dân tộc nên phát triển nhanh chóng. Thực dân Pháp, phát xít Nhật ra sức khủng bố hòng ngăn chặn làn sóng Việt Minh. Ở Vĩnh Yên, huyện Yên Lạc – nơi có cơ sở cách mạng, nơi đóng cơ quan Xứ ủy Bắc Kỳ, Khu ủy Đ bị bọn xít khủng bố mạnh. Chúng tung mật thám về tận xóm làng dò la tình hình. Ngày 23-11-1941, địch càn vào Chùa Tiếng, nơi có cơ quan Khu ủy Đ, nhưng cơ quan đã rút lên Phú Thọ. Trong tháng 11 và tháng 12-1941, bọn phát xít khủng bố cơ sở Tề Lỗ của Yên Lạc và một số cơ sở ở Vĩnh Tường, Tam Dương, Lập Thạch. Trong vòng 3 tháng (từ 26-11 đến 25-2-1942) ở Vĩnh Yên – Phú Thọ có 115 người bị bắt, trong đó có 46 cán bộ, đảng viên và quần chúng ở Yên Lạc, Vĩnh Tường, Tam Dương, Lập Thạch. Một số đồng chí trong Ban cán sự tỉnh cũng sa lưới mật thám Pháp. Nhiều đồng chí bị bắt, địch tra tấn dã man nhưng vẫn giữ được khí tiết của người cộng sản; cũng có một ít không chịu nổi đòn thù và âm mưu mua chuộc thâm độc nên đã khai báo với địch những cơ sở bí mật. Địch còn thực hiện chính sách khủng bố, đánh đập cha mẹ, vợ con của cán bộ, đảng viên. Do đó qua hai cuộc khủng bố của địch cuối năm 1941 và đầu năm 1942, phong trào ở Vĩnh Yên nói chung, ở Yên Lạc nói riêng lại rất khó khăn.

Số đảng viên trong tỉnh còn ít, vẫn triển khai tìm bắt liên lạc với cấp trên. Xứ ủy Bắc Kỳ cử đồng chí Trần Tử Bình – Xứ ủy viên và điều đồng chí Lê Xoay công tác ở căn cứ địa Bắc Sơn – Vũ Nhai về Vĩnh Yên lãnh đạo phong trào chống khủng bố trắng của địch, khôi phục cơ sở, phục hồi phong trào. Một số cơ sở ở Yên Lạc được khôi phục. Các đồng chí cán bộ xứ ủy và số đảng viên còn lại họp bàn quyết định mở đợt tuyên truyền nhân ngày kỷ niệm Quốc tế lao động 1-5-1942 dưới hình thức rải truyền đơn, treo cờ đỏ ở những nơi đông người qua lại. Trong tháng 4-1942, cờ đỏ và truyền đơn đã xuất hiện ở một số địa điểm thuộc Yên Lạc. Ngày 28-4-1942, trong khi làm nhiệm vụ ở làng Bồ Sao (Vĩnh Tường), đồng chí Lê  Xoay – Bí thư Ban cán sự tỉnh đã hi sinh. Đồng bào trong tỉnh và nhân dân huyện Yên Lạc rất thương tiếc đồng chí, đã tổ chức nhiều cuộc truy điệu
bí mật.

Từ giữa năm 1942 toàn tỉnh Vĩnh Yên cũng như ở huyện Yên Lạc và một số huyện khác không còn cơ quan lãnh đạo. Tuy vậy, một số cuộc đấu tranh tự phát, lẻ tẻ vẫn nổ ra. Khi Nhật bắt nhân dân nhổ lúa trồng đay, một số làng bà con đã có những hành động chống lại như rang chín hạt đay trước khi gieo, hoặc dựng kè, đắp đập cho nước tràn ngập ruộng đay làm cho đay chết thối. Bọn Nhật cho lính về đánh đập bà con. Nhiều nơi trong huyện nhân dân đấu tranh chống bắt lính, bắt phu. Mỗi khi có lính về, bà con vác gậy gộc kéo nhau ra cổng làng chống lại.

Trong các nhà tù đế quốc ở Vĩnh Yên, Phú Thọ, Hỏa Lò (Hà Nội), các đảng viên và quần chúng cách mạng quê ở Yên Lạc bị bắt giam vẫn can đảm chịu đựng những cuộc tra tấn của địch, không khai báo cơ sở cách mạng của Đảng. Các đồng chí còn tham gia đấu tranh chống chế độ nhà tù hà khắc với hình thức hò la, tuyệt thực, làm đơn kiện, làm thơ đả kích những tên quản, cai tù gian ác; đồng thời tìm cách liên lạc với phong trào ở bên ngoài và phong trào ở quê nhà. Cuối năm 1942, tòa án đế quốc Pháp mở tại Vĩnh Yên đã kết án nhiều năm tù giam các đồng chí quê ở Yên Lạc. Dù đế quốc có nhiều thủ đoạn khủng bố gian ác vẫn không ngăn cản được phong trào Việt Minh ở Yên Lạc. Trong những tháng cuối năm 1942, truyền đơn, áp phích Việt Minh chống bắt phu, bắt lính, chống thu thóc, thu thuế, chống sinh hoạt đắt đỏ vẫn xuất hiện một số nơi ở Yên Lạc và trên đường đi Sơn Tây.

Hai năm 1943 - 1944, tình hình thế giới có nhiều biến chuyển có lợi cho cách mạng nước ta. Ở Đông Dương, phát xít Pháp - Nhật ngày càng mâu thuẫn gay gắt. Từ căn cứ Cao Bằng, phong trào Nam tiến đã phát triển về Bắc Cạn, Thái Nguyên.

Ở Vĩnh Yên, đầu năm 1943, xứ ủy cử đồng chí Nguyễn Cao Đàm - xứ ủy viên về phụ trách Phú Thọ, Vĩnh Yên thay đồng chí Trần Tử Bình, Nguyễn Cao Đàm cùng với đồng chí Kim Ngọc về Vĩnh Tường bắt liên lạc với cơ sở cũ. Ngày 6-4-1943, đồng chí Nguyễn Cao Đàm bị địch bắt. Từ đó đến đầu năm 1944, các cơ sở của Vĩnh Yên mất liên lạc với xứ ủy Bắc Kỳ và Trung ương.

Tháng 3-1944, đồng chí Kim Ngọc liên lạc được với xứ ủy Bắc Kỳ qua nhân mối từ Căng Bá Vân (Thái Nguyên). Tháng 4-1944, xứ ủy cử Ngô Văn San – cán bộ xứ ủy về Vĩnh Yên chắp nối cơ sở. Tháng 8-1944, xứ ủy cử đội công tác gồm các đồng chí Đinh Đức Thiện, Khuất Thị Vĩnh, Phạm Học (Vũ Nhất) do Đinh Đức Thiện phụ trách về Vĩnh Yên xây dựng ATK dự bị của xứ ủy. Tháng 10 năm đó, một đội công tác khác của Trung ương được phái về Vĩnh Yên mở đường liên lạc giữa ATK chính thức của Trung ương có cơ sở ở Phúc Yên với căn cứ địa Bắc Sơn – Vũ Nhai. Tuy sinh hoạt độc lập với đội công tác của xứ ủy nhưng đội công tác Trung ương tích cực xây dựng hội cứu quốc, xây dựng các đội tự vệ địa phương và lãnh đạo phong trào quần chúng.

Dưới sự chỉ đạo của đội công tác xứ ủy và đội công tác Trung ương, phong trào đấu tranh ở Vĩnh Yên chống thuế, chống thu thóc, phá lúa, hoa màu trồng đay… liên tiếp nổ ra ở khắp nơi. Ở Yên Lạc, phong trào mạnh ở Phương Trù, từ đó mở rộng nhiều nơi trong huyện và đã liên lạc được với phong trào ở Bình Xuyên. Tháng 10-1944, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí Đinh Đức Thiện, Mặt trận Việt Minh huyện Yên Lạc được thành lập[1]. Mặt trận Việt Minh huyện cử cán bộ về làng Lũng Thượng, Lâm Xuyên, Duy Tân, Yên Nghiệp, Đồng Tâm, Minh Tân, Đại Tự… tuyên truyền Việt Minh và kết nạp hội viên. Chỉ sau 1 tháng, các đoàn thể cứu quốc ở những nơi đó ra đời. Các làng Yên Thư, Lâm Xuyên, Đại Tự, thanh niên họp nhau mời cán bộ Việt Minh về công nhận thanh niên cứu quốc. Tháng 11-1944, một cuộc mít tinh lớn kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kỳ được tổ chức ở chợ Lồ (Yên Lạc) có tác dụng động viên, cổ vũ mạnh mẽ nhân dân trong tỉnh. Đến đầu năm 1945, Mặt trận Việt Minh huyện Yên Lạc đã phát triển được 200 hội viên. Trên 30 làng đã thành lập được đội tự vệ chiến đấu, tự trang bị vũ khí, làm nhiệm vụ diệt ác, trừ gian, bảo vệ xóm làng.

Tháng 1-1945, xứ ủy Bắc Kỳ quyết định chuyển đội công tác của xứ ủy công tác ở Vĩnh Yên thành Tỉnh ủy lâm thời Vĩnh Yên. Tỉnh ủy lâm thời Vĩnh Yên gồm 3 đồng chí, do đồng chí Đinh Đức Thiện làm Bí thư, trực tiếp phụ trách huyện Yên Lạc. Đồng chí Khuất Thị Vĩnh được phân công phụ trách khôi phục xây dựng tổ chức Đảng, các đoàn thể cứu quốc ở Vĩnh Tường. Đồng chí Phạm Học phụ trách huyện Lập Thạch.

Tháng 2-1945, Tỉnh ủy Vĩnh Yên họp đề ra biện pháp giải quyết nạn đói. Thực hiện chủ trương của tỉnh, Mặt trận Việt Minh huyện Yên Lạc đã vận động hội viên và quần chúng biểu tình lên huyện đấu tranh đòi giảm thuế, đòi bỏ nộp thóc hương lẫm, đòi cứu tế dân nghèo. Tri huyện Yên Lạc chần chừ không giải quyết, nói là đợi lệnh quan trên. Quần chúng lại tiếp tục biểu tình kéo lên gặp tuần phủ Vĩnh Yên. Thấy quần chúng kiên quyết, tuần phủ Vĩnh Yên phải nhượng bộ ra lệnh cho bọn hào lý trả lại 3.000 đồng thuế và bán 2 tấn thóc giá rẻ cho dân cứu đói.

Mặt trận Việt Minh huyện còn vận động quần chúng chống bọn phản động Quốc dân Đảng. Nhân kỷ niệm 15 năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, chúng tổ chức mít tinh tại Minh Tân (Yên Lạc) nói xấu Việt Minh và lôi kéo quần chúng. Cán bộ Việt Minh đã huy động quần chúng và tự vệ cứu quốc giành lấy diễn đàn vạch trần bộ mặt bán nước của chúng, cảnh báo bọn cầm đầu, hô hào nhân dân đừng mắc mưu chúng, mà phải ủng hộ Việt Minh, gia nhập Việt Minh đánh Nhật, Pháp, cứu nước. Có như thế mới thật sự là học tập tinh thần yêu nước của khởi nghĩa Yên Bái.

Đến đầu năm 1945, phong trào cách mạng giải phóng ở Yên Lạc dưới sự lãnh đạo của Đảng, của Mặt trận Việt Minh đã được phục hồi và có bước phát triển mới làm tiền đề bước vào thời kỳ cao trào cách mạng chống Nhật, cứu nước.

 



[1] Ban Việt Minh gồm 3 đồng chí Hoàng Đình Vân, Nguyễn Qúy Quán, Dương Đức Lâm do đồng chí Hoàng Đình Vân làm chủ nhiệm.

Theo: Lịch sử Đảng bộ huyện Yên Lạc 1930 - 2015

 

 

 

Ngày đăng: 04/04/2016
  • Tiêu đề *
  • Người gửi *
  • Email*
  • Nội dung bình luận*